Κατατέθηκε το απόγευμα της Τρίτης στη Βουλή η πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για τη συνταγματική αναθεώρηση, ανοίγοντας επισήμως τη συζήτηση για αλλαγές σε κρίσιμες διατάξεις του Συντάγματος.
Σε ανάρτησή του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε την πρόταση ως έναν «οδικό χάρτη» εκσυγχρονισμού της δημόσιας ζωής και του πολιτικού συστήματος, με στόχο την αντιμετώπιση χρόνιων παθογενειών και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για νέες μεταρρυθμίσεις τα επόμενα χρόνια.
Οι βασικοί άξονες της πρότασης
Στην αιτιολογική έκθεση επισημαίνεται ότι σκοπός της αναθεώρησης είναι η ενίσχυση της λογοδοσίας, η βελτίωση της λειτουργίας των θεσμών και η προσαρμογή του Συντάγματος στις σύγχρονες κοινωνικές, τεχνολογικές και οικονομικές προκλήσεις.
Μεταξύ των θεμάτων που προτείνονται προς αναθεώρηση περιλαμβάνονται η διαδικασία διερεύνησης ποινικών ευθυνών υπουργών, η αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων, η λειτουργία της Δικαιοσύνης, η εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, η προστασία της περιουσίας, η στέγαση, η κλιματική κρίση και η τεχνητή νοημοσύνη.
Ιδιωτικά πανεπιστήμια και ελληνική γλώσσα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 16, που προβλέπει τη δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από πανεπιστημιακά ιδρύματα δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα, υπό κρατική εποπτεία και με διασφάλιση υψηλού επιπέδου σπουδών.
Στο ίδιο άρθρο προτείνεται η συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας και προαγωγής της ελληνικής γλώσσας, καθώς και η αναγνώριση της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του ελληνικού έθνους.
Αλλαγές στο Δημόσιο και τη μονιμότητα
Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων με βάση την επαγγελματική επάρκεια, την αποδοτικότητα και την αξιοκρατία.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα επιβράβευσης των αποδοτικών υπαλλήλων αλλά και η επιβολή κυρώσεων, ακόμη και οριστικής παύσης, στις περιπτώσεις που αυτό προβλέπεται από τις διαδικασίες αξιολόγησης.
Τι αλλάζει για τους υπουργούς και τη Δικαιοσύνη
Σημαντικές παρεμβάσεις προτείνονται και στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Η πρόταση προβλέπει ενίσχυση της συμμετοχής της δικαστικής λειτουργίας στη διερεύνηση πιθανών αδικημάτων και κατάργηση ορισμένων από τις ισχύουσες διαδικασίες που αφορούν τη Βουλή.
Παράλληλα, προτείνονται αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης, με αυξημένη συμμετοχή των ίδιων των δικαστικών λειτουργών και περιορισμό της κυβερνητικής επιρροής.
Επιστολική ψήφος και εξαετής θητεία Προέδρου
Στις προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνεται επίσης η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της χώρας.
Για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας προτείνεται μία μόνο θητεία διάρκειας έξι ετών, αντί της δυνατότητας επανεκλογής που ισχύει σήμερα.
Τεχνητή νοημοσύνη, κλίμα και στέγαση στο Σύνταγμα
Για πρώτη φορά προτείνεται η συνταγματική αναφορά στην τεχνητή νοημοσύνη, με στόχο τη διασφάλιση ότι η ανάπτυξή της θα υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και το κοινωνικό συμφέρον.
Επιπλέον, προβλέπονται διατάξεις για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προστασία των φυσικών πόρων, τη στήριξη της προσιτής στέγασης και την ενσωμάτωση της αρχής της διαγενεακής δικαιοσύνης στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών.
Η διαδικασία που ακολουθεί
Η πρόταση υπογράφεται από το σύνολο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας και αποτελεί τη βάση για τη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης που θα ακολουθήσει στη Βουλή.
Οι διατάξεις που τελικά θα κριθούν αναθεωρητέες θα αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης και ψηφοφοριών, προκειμένου να καθοριστεί το περιεχόμενο της επόμενης μεγάλης αλλαγής του καταστατικού χάρτη της χώρας.
Αναλυτικά η πρόταση εδώ: 4183
