Μια νέα, ιδιαίτερα σοβαρή απειλή έρχεται να προστεθεί στη δραματική κατάσταση που επικρατεί στο Σουδάν, καθώς το Νταρφούρ βρίσκεται αντιμέτωπο με τη χειρότερη ξηρασία των τελευταίων περίπου τεσσάρων δεκαετιών. Η ανομβρία πλήττει μια περιοχή που ήδη δοκιμάζεται σκληρά από τον εμφύλιο πόλεμο, ο οποίος συνεχίζεται για περισσότερα από τρία χρόνια και έχει οδηγήσει εκατομμύρια ανθρώπους στον εκτοπισμό, αφήνοντας πολλούς από αυτούς να αγωνίζονται καθημερινά ακόμη και για την εξασφάλιση των βασικών αγαθών.

Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (WFP) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς η απουσία επαρκών βροχοπτώσεων απειλεί άμεσα την αγροτική παραγωγή. Για μια περιοχή όπου μεγάλο μέρος του πληθυσμού εξαρτάται από τη γεωργία και την κτηνοτροφία, η εξέλιξη αυτή μπορεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο μια κατάσταση που ήδη χαρακτηρίζεται από έντονη επισιτιστική ανασφάλεια.

Ο αναπληρωτής εκτελεστικός διευθυντής του WFP, Καρλ Σκάου, βρέθηκε στο Νταρφούρ κατά την περίοδο των βροχών, από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, και μετέφερε την εικόνα που αντίκρισε. «Το Νταρφούρ δεν έχει γνωρίσει τέτοια ξηρασία από το 1984», δήλωσε.

Όπως ανέφερε, το ζήτημα της ανομβρίας ήταν κυρίαρχο στις συζητήσεις του με τους κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι φοβούνται πλέον ότι η έλλειψη νερού θα έχει άμεσο και σοβαρό αντίκτυπο στις καλλιέργειες και στις σοδειές.

«Παντού όπου σταμάτησα, οι άνθρωποι ήθελαν να μιλήσουν για την ξηρασία. Όλοι φοβούνται ότι θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στη γεωργία και στις σοδειές», πρόσθεσε.

Μια περιοχή που εξαρτάται από τις βροχές βρίσκεται αντιμέτωπη με νέα κρίση

Το Νταρφούρ εκτείνεται σε μια έκταση περίπου ίση με εκείνη της Γαλλίας και κάθε χρόνο η εικόνα του αλλάζει αισθητά όταν ξεκινά η περίοδος των βροχοπτώσεων. Τα νερά που συγκεντρώνονται και διοχετεύονται μέσα από τα υδάτινα ρεύματα είναι απαραίτητα για τις καλλιέργειες και, κατ’ επέκταση, για την επιβίωση των κατοίκων.

Φέτος, όμως, οι βροχές δεν ήταν αρκετές.

Η έλλειψη νερού έχει ήδη προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στην αγροτική παραγωγή, ενώ αξιωματούχοι της περιοχής προειδοποιούν ότι η κατάσταση επηρεάζει πλέον συνολικά τα μέσα διαβίωσης των κατοίκων και μπορεί να οδηγήσει σε νέες μετακινήσεις πληθυσμών.

Χαρακτηριστική είναι η προειδοποίηση της μονάδας αντιμετώπισης εκτάκτων καταστάσεων του Κούτουμ, στο Βόρειο Νταρφούρ, η οποία περιέγραψε την κατάσταση ως: «μια ολοένα και πιο οξεία κρίση που επηρεάζει τα μέσα διαβίωσης»

Η ίδια προειδοποίηση συνδέει την επιδείνωση της κατάστασης με την περιορισμένη βροχόπτωση και την έλλειψη βοσκοτόπων, δύο παράγοντες που είναι κρίσιμοι για τις τοπικές κοινότητες.

Οι συγκρούσεις για το νερό είχαν ξεκινήσει πολύ πριν από τον σημερινό πόλεμο

Η έλλειψη φυσικών πόρων δεν αποτελεί καινούργιο πρόβλημα για το Νταρφούρ. Ακόμη και πριν από την έναρξη του σημερινού εμφυλίου, η περιοχή είχε γνωρίσει επανειλημμένα αιματηρές συγκρούσεις μεταξύ αντίπαλων ομάδων, με έναν από τους βασικούς λόγους αντιπαράθεσης να αφορά τον έλεγχο των περιορισμένων διαθέσιμων υδάτινων πόρων.

Σήμερα, η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη, καθώς η παρατεταμένη πολεμική σύγκρουση έχει διαλύσει τις υποδομές, έχει εκτοπίσει τεράστιους πληθυσμούς και έχει περιορίσει σημαντικά τις δυνατότητες των ανθρώπων να εξασφαλίσουν τροφή και εισόδημα.

Τουλάχιστον 5,6 εκατομμύρια εκτοπισμένοι στο Νταρφούρ

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, περίπου 5,6 εκατομμύρια εκτοπισμένοι βρίσκονται στην περιοχή, πολλοί από τους οποίους αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρό υποσιτισμό.

Το Νταρφούρ έχει βρεθεί παράλληλα στο επίκεντρο ορισμένων από τις πιο σκληρές συγκρούσεις του πολέμου που ξέσπασε τον Απρίλιο του 2023 μεταξύ του σουδανικού στρατού και των παραστρατιωτικών Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης.

Η πολυετής σύγκρουση έχει προκαλέσει τεράστιες ανθρώπινες απώλειες. Περισσότεροι από 200.000 άνθρωποι εκτιμάται ότι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ εκατομμύρια άλλοι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.

Μέσα σε αυτό το ήδη εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον, η νέα κρίση που προκαλεί η ξηρασία δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση στις κοινότητες που προσπαθούν να επιβιώσουν.

Σχεδόν 20 εκατομμύρια άνθρωποι αντιμέτωποι με επισιτιστική ανασφάλεια

Το πρόβλημα, μάλιστα, δεν περιορίζεται μόνο στο Νταρφούρ. Η μείωση των βροχοπτώσεων στο Σουδάν αλλά και σε περιοχές της ανατολικής Αφρικής έχει συνδεθεί με το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, ενώ παράλληλα έχει συμβάλει στην πτώση της στάθμης του Νείλου.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για την τρέχουσα καλλιεργητική περίοδο. Η γεωργική παραγωγή βρίσκεται υπό πίεση ακριβώς τη στιγμή που οι ανάγκες του πληθυσμού αυξάνονται και οι δυνατότητες αντιμετώπισης της κρίσης παραμένουν περιορισμένες.

Σχεδόν 20 εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο το Σουδάν βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με κρίσιμα επίπεδα επισιτιστικής ανασφάλειας.

Έτσι, η φετινή ξηρασία δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη περιβαλλοντικό πρόβλημα για το Νταρφούρ. Έρχεται να προστεθεί σε έναν συνδυασμό πολέμου, εκτοπισμού, περιορισμένης πρόσβασης σε τροφή και νερό και σοβαρών προβλημάτων στην αγροτική παραγωγή, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση σε έναν πληθυσμό που βρίσκεται ήδη στα όριά του.