Θετικές ενδείξεις για την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής πρωτοβουλίας μείωσης τιμών καταγράφονται στην αγορά τροφίμων, σε μια περίοδο κατά την οποία οι συνολικές πληθωριστικές πιέσεις ενισχύονται.
Τον Σεπτέμβριο, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα επιταχύνθηκε στο 5,1% από 3,7% τον Αύγουστο, σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat. Αντίθετα, η κατηγορία τροφίμων, αλκοόλ και καπνού υποχώρησε στο -0,2%.
Η απόκλιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο Σεπτέμβριος ήταν ο πρώτος πλήρης μήνας εφαρμογής της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών σε 1.740 κωδικούς προϊόντων, την οποία προώθησε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος με τη συμμετοχή βιομηχανιών και αλυσίδων λιανεμπορίου.
Κύκλοι του υπουργείου Ανάπτυξης εκτιμούν ότι η πρωτοβουλία συνέβαλε θετικά στη συγκράτηση των τιμών. Η επιστροφή του σχετικού δείκτη σε αρνητικό έδαφος, ενώ ο γενικός πληθωρισμός αυξάνεται, αποτελεί ενθαρρυντική εξέλιξη για τα νοικοκυριά.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη σύγκριση δεν αρκεί από μόνη της για να μετρήσει πόσο από την αποκλιμάκωση οφείλεται στα μέτρα, καθώς η σταθεροποίηση είχε αρχίσει πριν από την πλήρη εφαρμογή τους.
Η Ελλάδα μεταξύ τεσσάρων χωρών με αρνητικό δείκτη
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα, η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των μόλις τεσσάρων χωρών της Ευρωζώνης με αρνητικό ετήσιο πληθωρισμό στην κατηγορία τροφίμων, αλκοόλ και καπνού. Η Λετονία καταγράφει -3,1%, η Σλοβακία -1,9% και η Ολλανδία -0,6%, ενώ ο μέσος όρος της Ευρωζώνης διαμορφώνεται στο +1,4%.
Η πορεία των τελευταίων μηνών δείχνει σημαντική αποκλιμάκωση: από 2,2% τον Ιούνιο, ο ελληνικός δείκτης υποχώρησε στο -0,3% τον Ιούλιο, διαμορφώθηκε στο +0,1% τον Αύγουστο και επέστρεψε στο -0,2% τον Σεπτέμβριο.
Το αρνητικό πρόσημο σημαίνει ότι οι τιμές στη συγκεκριμένη κατηγορία ήταν κατά μέσο όρο ελαφρώς χαμηλότερες από έναν χρόνο πριν. Δεν σημαίνει ότι όλα τα προϊόντα φθήνυναν ή ότι έχουν αντιστραφεί οι σωρευτικές ανατιμήσεις των προηγούμενων ετών.
Ανάχωμα στις ευρύτερες πληθωριστικές πιέσεις
Η συγκράτηση των τιμών αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα λόγω της επιτάχυνσης του γενικού πληθωρισμού. Μέσα σε δύο μήνες, ο εναρμονισμένος δείκτης στην Ελλάδα αυξήθηκε από 2,7% τον Ιούλιο σε 3,7% τον Αύγουστο και 5,1% τον Σεπτέμβριο.
Στην Ευρωζώνη, η ενέργεια εμφανίζει ετήσια αύξηση 18,8%, ενώ οι υπηρεσίες κινούνται στο 3,2%. Οι εξελίξεις αυτές αποτυπώνουν το δυσμενέστερο περιβάλλον μέσα στο οποίο επιχειρείται η συγκράτηση του κόστους ζωής.
Η σταθεροποίηση στο καλάθι των τροφίμων λειτουργεί επομένως ως ανάχωμα για τον οικογενειακό προϋπολογισμό, ιδιαίτερα για τα χαμηλότερα εισοδήματα. Η διατήρησή της αποτελεί ουσιαστικό ζητούμενο για την κυβερνητική παρέμβαση.
Νέα δοκιμασία οι αυξήσεις στα γαλακτοκομικά
Η θετική εικόνα του Σεπτεμβρίου δοκιμάζεται ήδη. Σύμφωνα με πληροφορίες από την αγορά, ο Οκτώβριος ξεκίνησε με ανατιμήσεις σε 100 κωδικούς γαλακτοκομικών προϊόντων, μετά από προηγούμενο γύρο αυξήσεων τον Ιούλιο.
Οι επιχειρήσεις καλούνται να διαχειριστούν τις πιέσεις στο κόστος τους, τον ανταγωνισμό και τις περιορισμένες αντοχές των καταναλωτών. Ενόψει της εορταστικής περιόδου, η προσπάθεια επικεντρώνεται στη συνέχιση των μειώσεων τιμών και στην αποτροπή ενός ευρύτερου κύματος ανατιμήσεων.
Η επόμενη ουσιαστική αξιολόγηση της πρωτοβουλίας θα κριθεί από τη διάρκεια του αποτελέσματος: εάν η συγκράτηση διατηρηθεί παρά τις νέες πιέσεις, θα ενισχυθούν οι ενδείξεις ότι η παρέμβαση προσφέρει σταθερή ανακούφιση στα νοικοκυριά.
