Σε μια αποκλειστική και εξομολογητική συνέντευξη στην «Ρ», ο Μητροπολίτης Μαρωνείας και Κομοτηνής Παντελεήμων ξεδιπλώνει την αλήθεια μιας περιοχής που ισορροπεί ανάμεσα στην ελπίδα και την εγκατάλειψη. Με λόγο πνευματικό αλλά ταυτόχρονα τολμηρό και ρεαλιστικό, ο ποιμενάρχης της ακριτικής γης κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον δημογραφικό μαρασμό και την «αιμορραγία» των νέων επιστημόνων, που αφήνουν πίσω τους μια Ροδόπη πληγωμένη από την ακρίβεια. Πέρα από τα προβλήματα, όμως, αναδεικνύει το μοναδικό πρότυπο ειρηνικής συμβίωσης χριστιανών και μουσουλμάνων, χαρακτηρίζοντας τον τόπο ευλογημένο. Μέσα από τις απαντήσεις του, ο Σεβασμιώτατος δεν καταγράφει απλώς τις προκλήσεις, αλλά απευθύνει κάλεσμα προς την Πολιτεία για ουσιαστική μέριμνα, ώστε «η Θράκη να παραμείνει όχι μόνο ακριτική, αλλά και ουσιαστική προτεραιότητα για την πατρίδα».
Σεβασμιώτατε, η Κομοτηνή γιορτάζει τα Ελευθέρια 2026 με εκδηλώσεις που θα διαρκέσουν έως τις 17 Μαΐου. Ποιο είναι το κεντρικό μήνυμα που στέλνει η Μητρόπολη στους ακρίτες της Θράκης για τη συμπλήρωση των 106 ετών από την απελευθέρωση και πώς η τοπική Εκκλησία συμβάλλει στη διατήρηση της ιστορικής μας ταυτότητας;
Τα Ελευθέρια της Κομοτηνής μάς υπενθυμίζουν ότι η ελευθερία δεν είναι μόνο ευλογία, αλλά και ευθύνη. Το μήνυμα της Ιεράς Μητροπόλεως Μαρωνείας και Κομοτηνής προς τους ακρίτες της Θράκης είναι μήνυμα τιμής προς τους ήρωες προγόνους μας που θυσιάστηκαν για να απολαμβάνουμε εμείς σήμερα το μεγάλο αγαθό της ελευθερίας και μήνυμα ενότητας για το παρόν και το μέλλον. Η Εκκλησία, με τη διαρκή πνευματική και κοινωνική της παρουσία, κρατά ζωντανή την ελληνορθόδοξη παράδοση του Γένους, τα τοπικά ήθη και έθιμα, την ιστορική μνήμη και καλλιεργεί την ταυτότητα του τόπου μας. Μέσα από το πολυποίκιλο ποιμαντικό της έργο, την οργάνωση και συμμετοχή σε επετειακές εκδηλώσεις, κρατάμε ζωντανή την παράδοση, τη μεταλαμπαδεύουμε στις νέες γενιές και ενισχύουμε τη συνοχή και την αυτοσυνειδησία της κοινωνίας. Στις λατρευτικές συνάξεις της επετείου συμπληρώσεως 106 ετών ελευθερίας, καλούμε όλους να πορευθούν με πίστη, ομοψυχία και αγάπη για τη Θράκη, ώστε να συνεχιστεί η ευλογημένη πορεία αυτού του τόπου.
Το δημογραφικό ζήτημα πλήττει και την ύπαιθρο της Ροδόπης. Ποιες πρωτοβουλίες λαμβάνει η Ιερά Μονή Μαρωνείας και Κομοτηνής για τη στήριξη των νέων ζευγαριών και πώς μπορεί η Εκκλησία να αποτελέσει ανάχωμα στην ερήμωση των χωριών μας;
Ένας τόπος που γερνά χωρίς να ανανεώνεται είναι σαν ένα δέντρο που ανθίζει για τελευταία φορά· έχει παρόν, αλλά στερείται το μέλλον. Το Δημογραφικό πλήττει βαθιά τη Ροδόπη και αποτελεί πληγή που αφορά το μέλλον όλων μας. Κάθε νέος που φεύγει, παίρνει μαζί του και ένα κομμάτι ελπίδας. Η Ιερά Μητρόπολη Μαρωνείας και Κομοτηνής έχει θέσει ως προτεραιότητα τη στήριξη των νέων ζευγαριών και των οικογενειών. Λειτουργεί ειδικό γραφείο στήριξης της οικογένειας, όπως επίσης και συνάξεις νέων οικογενειών, διά των οποίων στηρίζεται ο θεσμός της οικογένειας.
Επιπλέον, σε συνεργασία με την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος είναι ενεργοποιημένα διάφορα προγράμματα, με τα οποία προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε το σοβαρό αυτό ζήτημα. Συγκεκριμένα, υπάρχει το πρόγραμμα ενίσχυσης των τριτέκνων οικογενειών της Θράκης, εκ του οποίου ενισχύονται με μηνιαίο βοήθημα περί τις 170 οικογένειες. Ενισχύονται, επίσης, με βρεφικά είδη, τρόφιμα και άλλα είδη πρώτης ανάγκης οι έγκυες γυναίκες οικονομικά αδύναμων οικογενειών.
Η Εκκλησία φανερώνει το φως του Χριστού, όταν σκύβει πάνω στον αδύναμο· διότι εκεί όπου σηκώνεται ο πεσμένος, εκεί δοξάζεται ο Θεός. Με την πνευματική της παρουσία, τη φιλανθρωπία, την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και τη συνεργασία με τους τοπικούς φορείς, προσπαθεί να καλλιεργήσει ελπίδα και προοπτική, ώστε τα χωριά μας να παραμείνουν ζωντανά και οι νέοι να αισθανθούν ότι η Θράκη τους στηρίζει και τους χρειάζεται.
Η Ροδόπη, η «καρδιά» της Θράκης, αποτελεί πρότυπο ειρηνικής συμβίωσης χριστιανών και μουσουλμάνων. Μέσα σε ένα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, ποιος είναι ο ρόλος της Μητρόπολής σας στη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής και στην ανάδειξη των εθνικών μας δικαίων;
Εκεί όπου οι άνθρωποι συναντώνται με σεβασμό, οι θρησκείες γίνονται γέφυρες και όχι σύνορα. Η Ροδόπη, η καρδιά της Θράκης, αποτελεί ευλογημένο τόπο, όπου χριστιανοί και μουσουλμάνοι ζουν επί δεκαετίες με αμοιβαίο σεβασμό και συνεργασία. Σε ένα ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον που συχνά δοκιμάζονται η ειρήνη και η σταθερότητα, η Μητρόπολή μας έχει χρέος να καλλιεργεί καθημερινά το πνεύμα της συνύπαρξης και της αλληλοεκτίμησης. Με την πνευματική καθοδήγηση και την παρουσία της σε κάθε γωνιά του τόπου, η Εκκλησία ενισχύει την κοινωνική συνοχή και λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας και κατανόησης.
Παράλληλα, με λόγο νηφάλιο και υπεύθυνο, επιδιώκουμε να αναδείξουμε την ιστορική αλήθεια και τα δίκαια της Θράκης, προβάλλοντας ταυτόχρονα και την προσφορά της στον Ελληνισμό. Η ειρηνική συμβίωση είναι καρπός καθημερινού μόχθου· και η Εκκλησία παραμένει σταθερός φρουρός της ενότητας και της προοπτικής του τόπου μας. Άλλωστε ας μη λησμονούμε ότι η πρόοδος και η σοφία ενός τόπου καθρεφτίζονται στο πώς χωράνε πολλές φωνές σε μία αρμονία…
Απόφοιτοι από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο αλλά και νεολαίοι γενικότερα οδηγούνται στη μετανάστευση λόγω έλλειψης ευκαιριών. Πώς οραματίζεστε μια ανάπτυξη που θα δίνει κίνητρα ζωής και δημιουργίας στους νέους εδώ, στην Κομοτηνή, ώστε να μη βλέπουν το μέλλον τους μακριά από την πατρίδα τους;
Η μετανάστευση των νέων, ακόμη και αποφοίτων του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου, αποτελεί μια πραγματικότητα που μας προβληματίζει βαθιά. Η ανάπτυξη που οραματιζόμαστε για την Κομοτηνή πρέπει να στηρίζεται σε ρεαλιστικές βάσεις: στη δημιουργία ευκαιριών, στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και στη συνεργασία όλων των θεσμών. Η Μητρόπολή μας επιδιώκει να καλλιεργεί ένα περιβάλλον που ενθαρρύνει τους νέους να παραμείνουν, στηρίζοντας τις οικογένειες, τους φοιτητές και τους νέους επιστήμονες μέσα από κοινωνικές δράσεις και πρωτοβουλίες που ενισχύουν την προοπτική του τόπου.
Πιστεύουμε ότι όταν η κοινωνία λειτουργεί ενωμένη -Πανεπιστήμιο, Τοπική Αυτοδιοίκηση, Εκκλησία και παραγωγικοί φορείς-, τότε μπορούν να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα προσφέρουν στους νέους λόγους να ζήσουν, να εργαστούν και να δημιουργήσουν εδώ, στη Θράκη. Το μέλλον του τόπου μας περνά μέσα από τη δική τους παρουσία και συμμετοχή.
Οι κάτοικοι της περιοχής εξακολουθούν να πιέζονται από το υψηλό κόστος ζωής. Πόσο αντέχει το κοινωνικό δίκτυο της Μητρόπολης (συσσίτια, παντοπωλεία) και ποια είναι η μεγαλύτερη ανάγκη που σας μεταφέρουν οι πιστοί όταν σας επισκέπτονται;
Το αυξημένο κόστος ζωής αποτελεί μια πραγματικότητα που επιβαρύνει σημαντικά τους κατοίκους της Ροδόπης και αυτό αντανακλάται καθημερινά στο κοινωνικό έργο της Μητρόπολης. Οι κοινωνικές και φιλανθρωπικές δομές μας -συσσίτια, κοινωνικά παντοπωλεία, προγράμματα ενίσχυσης οικογενειών με τακτικά και έκτακτα βοηθήματα, υποτροφίες σε μαθητές και σπουδαστές, το κοινωνικό φροντιστήριο για μαθητές του λυκείου, βρεφονηπιακοί σταθμοί- λειτουργούν με συνέπεια και υπευθυνότητα, πάντοτε μέσα στα όρια των δυνατοτήτων μας. Παρά τις αυξημένες ανάγκες, χάρη στη διακριτική προσφορά των πιστών και την αφοσίωση των εθελοντών, το δίκτυο αυτό παραμένει ενεργό και αποτελεσματικό.
Πέρα όμως από την υλική στήριξη, οι άνθρωποι έχουν χρεία και της ηθικής. Πίσω από τα αιτήματα για τρόφιμα, θέρμανση ή φάρμακα, υπάρχει μια βαθύτερη αγωνία για τη ζωή, για το μέλλον. Η Εκκλησία προσπαθεί να ανταποκρίνεται με σύνεση και διάκριση, προσφέροντας όχι μόνο υλική βοήθεια, αλλά και στήριξη, ενθάρρυνση και ελπίδα, ώστε κανείς να μη νιώθει αβοήθητος μέσα στις ποικίλες δυσκολίες της εποχής.
Η ακριτική Θράκη σήμερα, εν έτει 2026, εκτιμάτε ότι βρίσκεται στο επίκεντρο ή στο περιθώριο της κρατικής μέριμνας και ανάπτυξης;
Η ακριτική Θράκη βρίσκεται σε μια θέση που απαιτεί λεπτή και ισορροπημένη προσέγγιση. Δεν θα έλεγα ότι βρίσκεται ούτε πλήρως στο επίκεντρο ούτε στο περιθώριο της κρατικής μέριμνας· μάλλον βρίσκεται σε μια πορεία σταδιακής προσοχής, με θετικά βήματα, αλλά και με τομείς που χρειάζονται μεγαλύτερη ενίσχυση.
Από τη μια πλευρά, υπάρχουν πρωτοβουλίες και έργα που δείχνουν ότι η Πολιτεία αναγνωρίζει τη στρατηγική σημασία της Θράκης. Από την άλλη, οι κάτοικοι συχνά εκφράζουν την ανάγκη για πιο μακροπρόθεσμη υποστήριξη, ιδιαίτερα σε ζητήματα ανάπτυξης, υποδομών και κοινωνικής συνοχής.
Η Μητρόπολή μας, μέσα σε αυτό το πλαίσιο, επιδιώκει να λειτουργεί ως γέφυρα επικοινωνίας και συνεργασίας. Έτσι, με σεβασμό προς τους θεσμούς και με αίσθημα ευθύνης απέναντι στην τοπική κοινωνία, προσπαθούμε να αναδεικνύουμε τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων και στηρίζουμε κάθε προσπάθεια που ενισχύει την παρουσία, την προοπτική και την ευημερία της Θράκης.
Η περιοχή μας έχει δυνατότητες και αξίζει σταθερή μέριμνα. Το ζητούμενο είναι η συνέπεια και η συνέχεια, ώστε η Θράκη να παραμείνει όχι μόνο ακριτική, αλλά και ουσιαστική προτεραιότητα για την πατρίδα.
