Νέο κύκλο συζητήσεων για το φορολογικό πλαίσιο στην Ελλάδα πυροδοτούν οι συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες, αν και δεν έχουν δεσμευτικό χαρακτήρα, αποτυπώνουν τα σημεία όπου οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι υπάρχουν περιθώρια παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με την έκθεση, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει σημαντικές απώλειες εσόδων εξαιτίας του μεγάλου αριθμού φορολογικών απαλλαγών και εξαιρέσεων. Η Κομισιόν υπολογίζει ότι οι φορολογικές δαπάνες φτάνουν τις 1.236, με δημοσιονομικό κόστος που άγγιξε τα 22,88 δισ. ευρώ το 2024.
Μεταξύ των σημαντικότερων παρεμβάσεων που εξετάζονται βρίσκονται οι απαλλαγές για την πρώτη κατοικία, οι ελαφρύνσεις στα ενοίκια, οι φορολογικές διευκολύνσεις σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις, καθώς και οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ και ειδικών φόρων κατανάλωσης.
Το επίμονο πρόβλημα του ΦΠΑ και η φοροδιαφυγή
Παρά τη βελτίωση που έχει καταγραφεί τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπιστώνει ότι το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» παραμένει υψηλό. Για το 2023 εκτιμάται στα 9,4 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 18,3% των δυνητικών εσόδων.
Η έκθεση εστιάζει επίσης στη φοροδιαφυγή, ιδιαίτερα στους αυτοαπασχολούμενους και σε επαγγελματικές δραστηριότητες όπου εξακολουθούν να κυριαρχούν οι συναλλαγές με μετρητά. Τεχνικά επαγγέλματα και υπηρεσίες που παρέχονται εκτός επαγγελματικών εγκαταστάσεων βρίσκονται στο επίκεντρο των παρατηρήσεων της Κομισιόν.
Το γεγονός αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι εργαλεία όπως το τεκμαρτό εισόδημα για τους ελεύθερους επαγγελματίες δύσκολα θα εγκαταλειφθούν στο άμεσο μέλλον.
Καύσιμα και ενέργεια στο επίκεντρο των συστάσεων
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στη φορολογία της ενέργειας. Όπως επισημαίνεται, η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ το σημερινό φορολογικό καθεστώς θεωρείται ότι ευνοεί το πετρέλαιο και γενικότερα τα συμβατικά καύσιμα έναντι της ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι Βρυξέλλες χαρακτηρίζουν ως στρέβλωση τη χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση του diesel σε σχέση με άλλες μορφές ενέργειας, ενώ υπογραμμίζουν ότι οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης παραμένουν χαμηλότεροι από εκείνους της βενζίνης, παρά το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Η «πράσινη» ατζέντα και τα σενάρια για τα ΙΧ
Η κατεύθυνση που δίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για τα επόμενα χρόνια συνδέεται άμεσα με την πράσινη μετάβαση και ενδέχεται να οδηγήσει σταδιακά σε νέες φορολογικές παρεμβάσεις.
Μεταξύ των σεναρίων που συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο περιλαμβάνονται η αύξηση της φορολογίας στο diesel, η αναπροσαρμογή των τελών κυκλοφορίας με βάση τους ρύπους, η ενίσχυση των κινήτρων για ηλεκτρικά οχήματα και οι αλλαγές στον φόρο ταξινόμησης ώστε να ευνοούνται τα πιο «καθαρά» αυτοκίνητα.
Δεν είναι τυχαίο ότι η έκθεση επισημαίνει πως η Ελλάδα διαθέτει έναν από τους γηραιότερους στόλους οχημάτων στην Ευρώπη, στοιχείο που, σύμφωνα με την Κομισιόν, καθιστά αναγκαίες πρόσθετες παρεμβάσεις στον τομέα των μεταφορών και της περιβαλλοντικής πολιτικής.
