Νέα ανοδική πίεση στις τιμές της ενέργειας δημιουργεί η άνοδος των διεθνών αγορών πετρελαίου και φυσικού αερίου, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να φανούν ακόμη περισσότερο το επόμενο διάστημα σε καύσιμα και ηλεκτρικό ρεύμα.
Η τιμή του πετρελαίου Brent ξεπέρασε τα 95 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων έξι εβδομάδων, ενώ σε ετήσια βάση η αύξηση κινείται περίπου στο 41%.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στην αγορά φυσικού αερίου. Η τιμή του στο ολλανδικό χρηματιστήριο TTF διαμορφώθηκε στα 73,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα, καταγράφοντας ετήσια άνοδο 129% και αγγίζοντας υψηλό 44 μηνών.
Οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν το κόστος στη χονδρική αγορά, δημιουργώντας νέες πιέσεις στις τελικές τιμές που καλούνται να πληρώσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Καύσιμα: Σε υψηλά επίπεδα βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης
Στην αγορά των υγρών καυσίμων, οι αυξήσεις στις τιμές διυλιστηρίου είναι πλέον εμφανείς.
Η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης έχει ανέβει στα 1,52 ευρώ το λίτρο, από 1,46 ευρώ έναν μήνα νωρίτερα. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω άνοδο των τιμών στα πρατήρια τις επόμενες ημέρες.
Ανοδικά κινείται και το πετρέλαιο κίνησης, το οποίο μετά την προηγούμενη αποκλιμάκωση διαμορφώνεται πλέον στα 1,41 ευρώ το λίτρο σε επίπεδο τιμής διυλιστηρίου. Παρά την αύξηση, παραμένει χαμηλότερα από τα 1,46 ευρώ που είχαν καταγραφεί έναν μήνα πριν.
Στη λιανική αγορά, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης βρίσκεται περίπου στα 2,05 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης κινείται κοντά στα 2,02 ευρώ το λίτρο.
Με τα σημερινά δεδομένα, η επιστροφή των τιμών κάτω από το όριο των 2 ευρώ το λίτρο δεν φαίνεται να είναι άμεση.
Ρεύμα: Το φυσικό αέριο αυξάνει το κόστος ηλεκτροπαραγωγής
Σημαντικές είναι οι επιπτώσεις και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η μεγάλη άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου επηρεάζει το κόστος ηλεκτροπαραγωγής, καθώς αποτελεί βασικό καύσιμο για πολλές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.
Η αύξηση αυτή μεταφέρεται στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρισμού και, ανάλογα με την τιμολογιακή πολιτική κάθε παρόχου, μπορεί να περάσει και στους τελικούς λογαριασμούς των καταναλωτών.
Η εικόνα στην αγορά ρεύματος χαρακτηρίζεται ήδη από μεγάλες διαφορές μεταξύ των διαθέσιμων τιμολογίων, γεγονός που καθιστά ιδιαίτερα σημαντική τη σύγκριση των χρεώσεων.
Brent πάνω από 95 δολάρια: Οι παράγοντες που ανεβάζουν τις τιμές
Η άνοδος του Brent πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων που επηρεάζουν την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης.
Οι διαταραχές στην προσφορά, η περιορισμένη παραγωγή από σημαντικούς εξαγωγείς και η ανθεκτικότητα της ζήτησης στις μεγάλες οικονομίες διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Η επίδραση των διεθνών τιμών στις αντλίες δεν είναι άμεση. Μεσολαβεί ένα διάστημα ημερών ή ακόμη και εβδομάδων, καθώς η μεταβολή περνά πρώτα στις τιμές διυλιστηρίου και στη συνέχεια στη λιανική.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μια πιθανή υποχώρηση του Brent στις διεθνείς αγορές μπορεί να καθυστερήσει να αποτυπωθεί στις τιμές που βλέπουν οι καταναλωτές.
Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζει και η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου. Ένα πιο αδύναμο ευρώ αυξάνει το κόστος των εισαγωγών πετρελαίου για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, ενισχύοντας τις πιέσεις στο ενεργειακό κόστος.
Φυσικό αέριο: Άνοδος 129% μέσα σε έναν χρόνο
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πορεία της τιμής του φυσικού αερίου.
Η τιμή του TTF έφτασε στα 73,5 ευρώ/MWh, σημειώνοντας αύξηση 129% σε ετήσια βάση και καταγράφοντας υψηλό 44 μηνών.
Στην άνοδο συμβάλλουν οι ανησυχίες για την ασφάλεια του εφοδιασμού, οι περιορισμοί στις ροές LNG σε περιόδους υψηλότερης ζήτησης, αλλά και η αβεβαιότητα σχετικά με τις συνθήκες που θα επικρατήσουν κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Παρότι η Ευρώπη έχει ενισχύσει τα αποθέματά της, η αγορά παραμένει ευάλωτη σε γεωπολιτικές εξελίξεις και απότομες μεταβολές του καιρού.
Η σημασία του φυσικού αερίου για την ηλεκτροπαραγωγή σημαίνει ότι μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών του μπορεί να διατηρήσει υψηλά και το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Μεγάλες διαφορές στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος
Οι τιμές που ανακοίνωσαν οι πάροχοι για τον Σεπτέμβριο παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις.
Στα πράσινα κυμαινόμενα τιμολόγια, οι χρεώσεις διαμορφώνονται από περίπου 14,7 έως 21,7 λεπτά ανά κιλοβατώρα, ανάλογα με τον πάροχο και τον τρόπο με τον οποίο ενσωματώνονται οι μεταβολές στη χονδρεμπορική αγορά.
Αντίστοιχα, μεγάλη είναι η διακύμανση και στα μπλε, σταθερά τιμολόγια, όπου οι χρεώσεις κινούνται από περίπου 11,5 έως 36 λεπτά/kWh.
Τα σταθερά προγράμματα προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τον καταναλωτή, καθώς «κλειδώνουν» την τιμή για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, μπορεί να αποδειχθούν λιγότερο συμφέροντα εάν οι τιμές στη χονδρεμπορική αγορά υποχωρήσουν σημαντικά.
Από την άλλη, τα κυμαινόμενα τιμολόγια μπορούν να προσφέρουν χαμηλότερο κόστος όταν η αγορά κινείται πτωτικά, αλλά συνοδεύονται από μεγαλύτερη έκθεση στις διακυμάνσεις.
Τι μπορούν να κάνουν οι καταναλωτές
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές ενέργειας παρουσιάζουν έντονη μεταβλητότητα, η επιλογή τιμολογίου και η διαχείριση της κατανάλωσης αποκτούν ιδιαίτερη σημασία.
Οι καταναλωτές καλό είναι να εξετάζουν:
- Το συνολικό κόστος του τιμολογίου, και όχι μόνο τη χρέωση ανά κιλοβατώρα. Πάγια, κλίμακες κατανάλωσης και πιθανές χρεώσεις πρόωρης αποχώρησης μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τον τελικό λογαριασμό.
- Τις προϋποθέσεις των εκπτώσεων, καθώς ορισμένες συνδέονται με πάγια εντολή, ηλεκτρονικό λογαριασμό ή άλλες προϋποθέσεις.
- Τη διαφορά μεταξύ σταθερού και κυμαινόμενου τιμολογίου, ανάλογα με το επίπεδο ρίσκου που είναι διατεθειμένος να αναλάβει κάθε καταναλωτής.
- Την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, με έλεγχο των συσκευών που καταναλώνουν περισσότερο ρεύμα και καλύτερη διαχείριση θέρμανσης και ψύξης.
- Τις διαθέσιμες προσφορές των παρόχων, καθώς οι διαφορές στις τελικές χρεώσεις μπορεί να είναι σημαντικές.
Τι περιμένουμε από τον χειμώνα
Η πορεία των τιμών τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εξελίξεις.
Οι καιρικές συνθήκες, η παγκόσμια ζήτηση, τυχόν προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και οι γεωπολιτικές εξελίξεις μπορούν να προκαλέσουν νέες απότομες μεταβολές στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Εάν το Brent παραμείνει πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι και το TTF διατηρηθεί στα σημερινά υψηλά επίπεδα, οι πιέσεις αναμένεται να συνεχιστούν τόσο στα καύσιμα όσο και στην ηλεκτρική ενέργεια.
Αντίθετα, μια αύξηση της παραγωγής από μεγάλους εξαγωγείς, η βελτίωση των ροών LNG ή ένας ηπιότερος χειμώνας θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σταθεροποιητικά και να περιορίσουν τις αυξήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η ενεργειακή αγορά παραμένει ιδιαίτερα ευμετάβλητη. Για τα νοικοκυριά, η σύγκριση τιμολογίων, ο περιορισμός της περιττής κατανάλωσης και η παρακολούθηση των τιμών σε καύσιμα και ρεύμα αποτελούν τα βασικά εργαλεία για τον περιορισμό της επιβάρυνσης.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς η πορεία της προσφοράς, της ζήτησης και των γεωπολιτικών εξελίξεων θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το κόστος ενέργειας που θα επωμιστούν καταναλωτές και επιχειρήσεις.
