Σημαντική μείωση στα επίπεδα τεστοστερόνης των ανδρών τις τελευταίες πέντε δεκαετίες καταγράφει νέα επιστημονική ανάλυση, η οποία παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα συνολικά επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες υποχώρησαν κατά 54% μεταξύ 1972 και 2019, ενισχύοντας τον προβληματισμό της επιστημονικής κοινότητας για τη σταδιακή επιδείνωση της ανδρικής αναπαραγωγικής υγείας.
Μια τάση που προβληματίζει την επιστημονική κοινότητα
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μείωση της τεστοστερόνης πιθανότατα δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Η αυξανόμενη συχνότητα της παχυσαρκίας και του σακχαρώδη διαβήτη θεωρείται ότι διαδραματίζει σημαντικό ρόλο, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται η επίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων, όπως οι χημικές ουσίες που επηρεάζουν το ενδοκρινικό σύστημα, αλλά και η κλιματική αλλαγή.
Ο καθηγητής Χαγκάι Λεβίν, από το Hebrew University-Hadassah Braun School of Public Health and Community Medicine στο Ισραήλ, δήλωσε:
«Πιστεύω ότι έχουμε μια μεγάλη κρίση στην ανδρική αναπαραγωγική υγεία και ότι δεν της δίνεται αρκετή προσοχή».
Αναφερόμενος στα αποτελέσματα της έρευνας, πρόσθεσε:
«Δεν πρόκειται για σύμπτωση, ούτε για στατιστικό λάθος. Είναι μια πολύ ισχυρή τάση».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η καταγεγραμμένη μείωση αντιστοιχεί σε πτώση μεγαλύτερη του 1% ετησίως.
Η τεστοστερόνη και η σημασία της για την υγεία
Η τεστοστερόνη αποτελεί βασική ανδρική ορμόνη και συνδέεται άμεσα με την παραγωγή σπέρματος και τη σεξουαλική επιθυμία. Παράλληλα, επηρεάζει τη μυϊκή μάζα, την οστική πυκνότητα, τη διάθεση, τα επίπεδα ενέργειας και τον μεταβολισμό.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η σχέση μεταξύ τεστοστερόνης και γενικότερης υγείας είναι αμφίδρομη. Για παράδειγμα, η παχυσαρκία μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης, καθώς το αυξημένο λιπώδες ιστό ευνοεί τη μετατροπή της σε οιστρογόνα.
Η μείωση της γονιμότητας παραμένει στο επίκεντρο της έρευνας
Η ίδια ερευνητική ομάδα είχε απασχολήσει και στο παρελθόν τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, δημοσιεύοντας μελέτες που κατέγραφαν σημαντική πτώση στον αριθμό των σπερματοζωαρίων τις τελευταίες δεκαετίες.
Αν και τα συμπεράσματα εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο επιστημονικού διαλόγου, αρκετοί ειδικοί θεωρούν ότι τα νέα δεδομένα ενισχύουν την εικόνα μιας συνολικής υποχώρησης της ανδρικής αναπαραγωγικής υγείας.
Ο καθηγητής Τσάνα Τζαγιασένα, από το Imperial College London, χαρακτήρισε τα ευρήματα:
«σημαντική υπενθύμιση της πραγματικότητας».
Όπως ανέφερε, το γεγονός ότι η ίδια τάση εμφανίζεται σε διαφορετικές μελέτες και χρονικές περιόδους ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για πραγματική μεταβολή και όχι για στατιστική σύμπτωση.
Τα δεδομένα της νέας ανάλυσης
Η μετα-ανάλυση βασίστηκε σε έξι μεγάλες μακροχρόνιες έρευνες και περιέλαβε στοιχεία από 118.593 άνδρες σε Ισραήλ, Ηνωμένες Πολιτείες, Βραζιλία, Φινλανδία και Δανία, καλύπτοντας την περίοδο 1972-2019.
Κάθε μία από τις επιμέρους μελέτες κατέγραφε μείωση των επιπέδων τεστοστερόνης, με τη συνολική πτώση να υπολογίζεται στο 54%, ενώ η τάση φαίνεται να επιταχύνεται μετά το 2000.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν, ωστόσο, ότι στην ανάλυση δεν συνυπολογίστηκαν παράγοντες όπως η παχυσαρκία, γεγονός που μπορεί να επηρεάζει την ερμηνεία των αποτελεσμάτων.
Ο καθηγητής Λεβίν εκτιμά ότι η παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο ενδέχεται να εξηγούν από το ένα τέταρτο έως και το μισό της συνολικής μείωσης, ενώ άλλοι επιστήμονες θεωρούν ότι ίσως ευθύνονται ακόμη περισσότερο.
Προσοχή στη χρήση συμπληρωμάτων τεστοστερόνης
Η συζήτηση γύρω από τη χαμηλή τεστοστερόνη έχει οδηγήσει στην αυξανόμενη προβολή συμπληρωμάτων και θεραπειών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αλόγιστη χορήγηση τεστοστερόνης μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα από τα αναμενόμενα, καθώς είναι δυνατόν να περιορίσει ή ακόμη και να αναστείλει την παραγωγή σπέρματος.
Ο καθηγητής Χαγκάι Λεβίν υπογράμμισε:
«Η αναπαραγωγική υγεία είναι ένα πολύ σημαντικό σήμα για τη γενική υγεία».
Όπως σημείωσε, οι σύγχρονες περιβαλλοντικές συνθήκες, η έκθεση σε χημικές ουσίες και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής αποτελούν παράγοντες που θα πρέπει να μελετηθούν περαιτέρω, προκειμένου να αποσαφηνιστούν τα πραγματικά αίτια της πτωτικής πορείας της ανδρικής τεστοστερόνης.
