ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ Ν. ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ
Κάποτε, όταν ένας πολιτικός έλεγε κάτι εξωφρενικό, ο κόσμος θύμωνε. Σήμερα προλαβαίνει κάποιος να του βάλει μουσική, υπότιτλο, ένα βλέμμα γάτας από κάτω και μέσα σε είκοσι λεπτά το γεγονός έχει μετατραπεί σε αστείο. Μέχρι το βράδυ κανείς δεν θυμάται ακριβώς τη δήλωση, αλλά όλοι έχουν δει το βίντεο με τη γάτα.
Καλώς ήρθατε στην πολιτική εποχή του «χα χα».
Οι νέοι δεν αντιμετωπίζουν την πολιτική με λιγότερη σοβαρότητα απ’ όση οι προηγούμενες γενιές. Απλώς έμαθαν να αντιμετωπίζουν τη σοβαρότητα με λιγότερο σεβασμό. Όταν ακούς επί χρόνια μεγάλες λέξεις για ανάπτυξη, αξιοκρατία, μεταρρυθμίσεις, ευκαιρίες και μέλλον και μετά κοιτάζεις το ενοίκιο, τον μισθό και τον τραπεζικό σου λογαριασμό, κάποια στιγμή έχεις δύο επιλογές: ή να θυμώσεις ή να φτιάξεις αστείο. Το δεύτερο τουλάχιστον στέλνεται και στην παρέα.
Το χιούμορ έγινε ένας μικρός μηχανισμός αυτοάμυνας. Σαρκάζεις αυτό που δεν μπορείς να αλλάξεις. Κάνεις αστείο αυτό που σε απογοητεύει. Μετατρέπεις την πολιτική δήλωση σε εικόνα, την κυβερνητική ανακοίνωση σε πείραγμα, την αντιπολιτευτική υπερβολή σε βίντεο δεκαπέντε δευτερολέπτων. Κανείς δεν γλιτώνει. Η εξουσία έχασε τουλάχιστον ένα προνόμιο: να αποφασίζει μόνη της πότε πρέπει να την παίρνουμε στα σοβαρά.
Υπάρχει όμως και μια παγίδα. Αν όλα γίνουν αστείο, στο τέλος κινδυνεύουν όλα να μοιάζουν το ίδιο. Ένα πραγματικό σκάνδαλο, μια ανοησία, ένα λάθος, μια σοβαρή πολιτική διαφωνία μπορούν να περάσουν από την ίδια μηχανή παραγωγής γέλιου και να καταλήξουν δίπλα δίπλα στην οθόνη. Γελάς, συνεχίζεις προς τα κάτω και πέντε λεπτά αργότερα βλέπεις συνταγή για μακαρόνια.
Η ειρωνεία προστατεύει από την απογοήτευση, αλλά προστατεύει και από τη συμμετοχή. Είναι εύκολο να γελάσεις με όλους. Δυσκολότερο να αποφασίσεις ποιον εμπιστεύεσαι, τι πιστεύεις και για ποιο πράγμα αξίζει να σηκωθείς από τον καναπέ.
Κι όμως, πίσω από τα πολιτικά αστεία υπάρχει συχνά κάτι εξαιρετικά σοβαρό. Θυμός. Δυσπιστία. Αίσθηση αδικίας. Η ανάγκη να τρυπήσεις με μια ατάκα το μπαλόνι της επίσημης γλώσσας.
Οι νέοι δεν γελούν επειδή δεν τους νοιάζει η πολιτική. Πολλές φορές γελούν ακριβώς επειδή τους νοιάζει περισσότερο απ’ όσο θέλουν να παραδεχθούν.
Γιατί υπάρχουν εποχές που το γέλιο δεν είναι η απουσία οργής.
Είναι ο πιο πολιτισμένος τρόπος να μην αρχίσεις να ουρλιάζεις.
