Η ηλιακή ενέργεια ξεπέρασε για πρώτη φορά την αιολική στην παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρισμού

Οι ΑΠΕ κάλυψαν στη διάρκεια του 2025 το 33,4% της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής, με την Κίνα να πρωταγωνιστεί στην παγκόσμια ανάπτυξη.

Η ηλιακή ενέργεια ξεπέρασε για πρώτη φορά την αιολική στην παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, σηματοδοτώντας μια σημαντική αλλαγή στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Statistical Review of World Energy του Energy Institute, η ηλιακή ενέργεια παρήγαγε το 2025 περίπου 2.811 TWh, έναντι 2.714 TWh της αιολικής. Η ηλιακή παραγωγή αυξήθηκε κατά εντυπωσιακό 30,1% μέσα σε έναν χρόνο, επιβεβαιώνοντας ότι αποτελεί πλέον τον ταχύτερα αναπτυσσόμενο μεγάλο πυλώνα της παγκόσμιας παραγωγής ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές.

Η εξέλιξη είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή σε βάθος δεκαετίας. Το 2015 η αιολική ενέργεια παρήγαγε περισσότερες από τριπλάσιες ποσότητες ηλεκτρισμού σε σχέση με την ηλιακή: 832 TWh έναντι μόλις 257 TWh. Δέκα χρόνια αργότερα, η αιολική παραγωγή είχε υπερτριπλασιαστεί, ενώ η ηλιακή είχε σχεδόν ενδεκαπλασιαστεί.

Οι ΑΠΕ καλύπτουν πλέον το ένα τρίτο της ηλεκτροπαραγωγής

Η παγκόσμια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έφθασε το 2025 περίπου τις 32.202 TWh. Οι υδροηλεκτρικές, αιολικές, ηλιακές και λοιπές ανανεώσιμες πηγές παρήγαγαν συνολικά περίπου 10.749 TWh, καλύπτοντας το 33,4% της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής.

Η υδροηλεκτρική ενέργεια παραμένει η μεγαλύτερη ανανεώσιμη πηγή, με 4.479 TWh και μερίδιο 13,9%. Ακολουθούν η ηλιακή ενέργεια με 2.811 TWh και μερίδιο 8,7% και η αιολική με 2.714 TWh και μερίδιο 8,4%.

Οι υπόλοιπες ΑΠΕ, συμπεριλαμβανομένων της γεωθερμίας και της βιομάζας, παρήγαγαν περίπου 745 TWh.

Το σημαντικότερο στοιχείο, ωστόσο, είναι ο ρυθμός ανάπτυξης. Η συνολική παραγωγή ηλεκτρισμού από ΑΠΕ αυξήθηκε κατά 9,1% το 2025, αλλά η ηλιακή ενέργεια κινήθηκε πολύ ταχύτερα, με αύξηση 30,1%. Η αιολική αυξήθηκε κατά 8,2%, η υδροηλεκτρική μόλις κατά 0,4%, ενώ οι υπόλοιπες ανανεώσιμες πηγές κατά 2,8%.

Με βάση την πρόσθετη ηλεκτρική ενέργεια που παρήχθη μέσα στη χρονιά, η ηλιακή ενέργεια αντιστοιχούσε σε σχεδόν τα τρία τέταρτα της συνολικής αύξησης της ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ.

Η Κίνα κυριαρχεί στην ηλιακή και αιολική ενέργεια

Η παγκόσμια ανάπτυξη των ΑΠΕ έχει έναν ξεκάθαρο πρωταγωνιστή: την Κίνα.

Η χώρα παρήγαγε το 2025 περίπου 1.173 TWh ηλιακής ενέργειας, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 42% της παγκόσμιας ηλιακής παραγωγής. Η κινεζική ηλιακή παραγωγή αυξήθηκε κατά περίπου 40% μέσα σε έναν χρόνο.

Ακολουθούν οι ΗΠΑ με 393 TWh, η Ινδία με 169 TWh, η Ιαπωνία με 111 TWh και η Γερμανία με 92 TWh.

Ανάλογη είναι η εικόνα και στην αιολική ενέργεια. Η Κίνα παρήγαγε 1.128 TWh, επίσης περίπου το 42% της παγκόσμιας παραγωγής. Οι ΗΠΑ ακολούθησαν με 469 TWh, η Γερμανία με 134 TWh, η Βραζιλία με 116 TWh και η Ινδία με 104 TWh.

Η αιολική παραγωγή στην Κίνα αυξήθηκε κατά 13,4% το 2025, ενώ στην Ινδία σχεδόν κατά 28%.

Μαζί η ηλιακή και η αιολική ξεπερνούν την υδροηλεκτρική

Η ηλιακή και η αιολική ενέργεια παρήγαγαν μαζί περίπου 5.525 TWh το 2025, καλύπτοντας το 17,2% της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής.

Η συνδυασμένη παραγωγή τους ήταν περίπου 23% υψηλότερη από την παγκόσμια υδροηλεκτρική παραγωγή.

Η υδροηλεκτρική ενέργεια, πάντως, παραμένει ο μεγαλύτερος μεμονωμένος πυλώνας των ΑΠΕ. Η παραγωγή της έφθασε τις 4.479 TWh, αλλά η ανάπτυξή της είναι πολύ πιο αργή λόγω της ωριμότητας της τεχνολογίας και των περιορισμών στην ανάπτυξη νέων μεγάλων έργων.

Η Κίνα είναι και εδώ ο μεγαλύτερος παραγωγός, με 1.392 TWh το 2025, ενώ ακολουθούν η Βραζιλία με 398 TWh, ο Καναδάς με 348 TWh, οι ΗΠΑ με 244 TWh και η Ρωσία με περίπου 200 TWh.

Η μεγάλη αντίφαση της ενεργειακής μετάβασης

Παρά την εντυπωσιακή ανάπτυξη των ΑΠΕ, τα στοιχεία αποκαλύπτουν μια σημαντική αντίφαση.

Η παγκόσμια προσφορά ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αυξήθηκε το 2025 κατά περίπου 3,2 exajoules, όμως η συνολική παγκόσμια ενεργειακή ζήτηση αυξήθηκε κατά περίπου 8,1 exajoules.

Με άλλα λόγια, οι ΑΠΕ κάλυψαν περίπου το 40% της αύξησης της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης. Η ανάπτυξή τους είναι ταχύτατη, αλλά η συνολική κατανάλωση ενέργειας αυξάνεται ακόμη ταχύτερα.

Αυτό σημαίνει ότι η ανάπτυξη της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας δεν έχει οδηγήσει ακόμη σε αντίστοιχη μείωση της κατανάλωσης πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα. Σε μεγάλο βαθμό, οι ΑΠΕ προσθέτουν νέα διαθέσιμη ενέργεια στο παγκόσμιο σύστημα, αντί να αντικαθιστούν ήδη υπάρχουσα ορυκτή ενέργεια.

Πρόκειται για μια κρίσιμη διάκριση για την πορεία της ενεργειακής μετάβασης: ακόμη και με αύξηση 30% στην ηλιακή παραγωγή μέσα σε έναν χρόνο, η παγκόσμια ζήτηση ενέργειας παραμένει αρκετά ισχυρή ώστε να απορροφά μεγάλο μέρος της νέας παραγωγής.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για το 2035

Η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία του 2025 είναι σαφής: η ενεργειακή μετάβαση επιταχύνεται, αλλά με διαφορετικές ταχύτητες ανά τεχνολογία.

Η υδροηλεκτρική ενέργεια παραμένει ο μεγαλύτερος πυλώνας των ΑΠΕ, αλλά αναπτύσσεται αργά. Η αιολική ενέργεια συνεχίζει να αυξάνεται, όμως η ηλιακή έχει περάσει πλέον σε μια εντελώς διαφορετική κλίμακα ανάπτυξης.

Η ηλιακή παραγωγή έχει αυξηθεί σχεδόν 1.000% μέσα σε μία δεκαετία, ενώ η αιολική κατά περίπου 226%.

Παράλληλα, οι μικρότερες κατηγορίες ΑΠΕ, όπως η γεωθερμία και η βιομάζα, αυξάνονται με πολύ χαμηλότερους ρυθμούς.

Τα δεδομένα δείχνουν, επομένως, ότι η ηλιακή ενέργεια δεν αποτελεί πλέον μια τεχνολογία του μέλλοντος. Έχει ήδη περάσει στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας ηλεκτροπαραγωγής και για πρώτη φορά ξεπέρασε την αιολική.

Ωστόσο, η πραγματική πρόκληση της επόμενης δεκαετίας δεν θα είναι μόνο πόσο γρήγορα θα αυξάνονται οι ΑΠΕ, αλλά εάν η ανάπτυξή τους θα είναι αρκετά μεγάλη ώστε να αρχίσει να αντικαθιστά ουσιαστικά τα ορυκτά καύσιμα, αντί απλώς να καλύπτει την αυξανόμενη παγκόσμια ζήτηση ενέργειας.

Αν οι σημερινές τάσεις συνεχιστούν, το ενεργειακό μείγμα του 2035 αναμένεται να είναι αισθητά διαφορετικό από το σημερινό, με την ηλιακή ενέργεια να βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της αλλαγής.