«Αν είχαμε εκλογές την ερχόμενη Κυριακή, θα ψήφιζα το κόμμα του οποίου ηγείται ο Αλέξης Τσίπρας», δηλώνει στην «Political» και στον Γιάννη Σπ. Παργινό, ο Κώστας Ζαχαριάδης, επικεφαλής της «Ανοιχτής Πόλης» στον Δήμο Αθηναίων. Παραδέχεται, ωστόσο, ότι η ΕΛΑΣ «είναι ένα νέο εγχείρημα, μόλις λίγων μηνών, και χρειάζεται χρόνο για να διαμορφώσει τις θέσεις του, να οργανωθεί και κυρίως να συναντηθεί με την κοινωνία».
Θεωρεί, παράλληλα, ότι η ισχυροποίηση της ΕΛΑΣ «είναι το πρώτο και αναγκαίο βήμα για να μπορέσει να ενωθεί η Προοδευτική Παράταξη και να γίνει πλειοψηφικό πολιτικό ρεύμα στην ελληνική κοινωνία». Ταυτόχρονα διευκρινίζει πως «ο κόσμος που απομακρύνθηκε από εμάς το 2019 ή το 2023 δεν περιμένει από εμάς να του ζητήσουμε απλώς συγγνώμη για το παρελθόν. Περιμένει να δει αν έχουμε καταλάβει τις ανάγκες του σήμερα».
Με την εμπειρία του στον Δήμο Αθηναίων, ο Κώστας Ζαχαριάδης επισημαίνει πως «όταν υπάρχουν κοινός στόχος, προγραμματική συμφωνία και αμοιβαίος σεβασμός, οι συνεργασίες μπορούν να είναι αποτελεσματικές».
Παραιτηθήκατε από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και πορεύεστε προς την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα. Γιατί πήρατε αυτή την απόφαση; Πότε και πώς θα ενταχθείτε και οργανικά στον νέο κομματικό φορέα;
Την ΕΛΑΣ την παρακολουθώ με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Είναι ένα νέο εγχείρημα, μόλις λίγων μηνών, και χρειάζεται χρόνο για να διαμορφώσει τις θέσεις του, να οργανωθεί και κυρίως να συναντηθεί με την κοινωνία. Η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα και στην ομιλία και στη συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη ήταν ενδεικτική του πολιτικού και προγραμματικού πλαισίου του κόμματος και σας λέω ευθέως ότι αυτό είναι που χρειάζεται η χώρα για να προχωρήσει, αλλά και ο χώρος για να ανασυνταχθεί. Θέλω πάντως να είμαι απολύτως καθαρός: Αν είχαμε εκλογές την ερχόμενη Κυριακή, θα ψήφιζα το κόμμα του οποίου ηγείται ο Αλέξης Τσίπρας. Προτεραιότητά μου αυτή την περίοδο είναι η δουλειά μου στην Αθήνα και η περαιτέρω αναβάθμιση της «Ανοιχτής Πόλης» στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Για τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, όσα είχα να πω τα είπα δημόσια, όταν αποχώρησα από το κόμμα. Δεν θέλω να επιστρέψω σε έναν κύκλο εσωστρέφειας και αντιπαραθέσεων. Κοιτάζω μόνο μπροστά στην πολιτική, χωρίς να ξεχνώ ή να υποτιμώ το παρελθόν. Είναι σαφές και συμφωνούμε όλοι σε αυτό ότι ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ έχει μεγάλες διαφορές από το κόμμα από το οποίο αποχώρησα εγώ, έχει πολύ μεγαλύτερες από το κόμμα που ήμασταν μέχρι και το 2023.
Στον ευρύτερο χώρο της Κεντροαριστεράς διεξάγεται μια πολιτική εμφύλια σύρραξη. Σε αυτό το εκρηκτικό πολιτικό περιβάλλον, κρίνετε πως η ΕΛΑΣ μπορεί να εξελιχθεί σε πόλο συσπείρωσης ευρύτερων πολιτικών και ιδεολογικών ρευμάτων και τελικά να διεκδικήσει τη διακυβέρνηση της χώρας;
Ο πολυτεμαχισμός και οι συγκρούσεις των κομμάτων που βρίσκονται στον προοδευτικό χώρο ευνοούν αντικειμενικά τη ΝΔ και τον Μητσοτάκη. Στη δική μου αντίληψη δεν υπάρχει εμφύλιος στον ευρύτερο χώρο αλλά μονοσήμαντη αντιπαράθεση με τη ΝΔ, χωρίς ναι μεν αλλά, χωρίς υποσημειώσεις και αστερίσκους. Η ισχυροποίηση της ΕΛΑΣ είναι το πρώτο και αναγκαίο βήμα για να μπορέσει να ενωθεί η Προοδευτική Παράταξη και να γίνει πλειοψηφικό πολιτικό ρεύμα στην ελληνική κοινωνία.
Το μεγάλο στοίχημα δεν είναι να αναπαράγουμε τις παλιές διαχωριστικές γραμμές του χώρου. Είναι να δημιουργήσουμε μια νέα πολιτική πρόταση που θα μπορεί να εκφράσει ευρύτερες κοινωνικές δυνάμεις. Η ΕΛΑΣ μπορεί να εξελιχθεί σε έναν τέτοιο πόλο, αυτό είναι το στοίχημα.
Ο Αλέξης Τσίπρας έχει εμπειρία πρωθυπουργού και θεωρείται χαρισματικός ηγέτης, με τα θετικά και τα αρνητικά της περιόδου διακυβέρνησής του. Μπορεί να εμπνεύσει;
Ο Αλέξης Τσίπρας είναι το πιο ικανό πολιτικό στέλεχος της γενιάς μας, μακράν ο πιο ικανός πολιτικός στον χώρο μας. Αποδείχτηκε άλλωστε στην πράξη μετά την αποχώρησή του το 2023 από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Τον θεωρώ έμπειρο, έντιμο, με διεθνή εμβέλεια και πρωθυπουργική εμπειρία. Στη Θεσσαλονίκη τον είδα πιο ώριμο, πιο μετριοπαθή, πιο κατασταλαγμένο. Έχει φέρει σε ισορροπία μέσα του τα «θέλω» με τα «μπορώ» και μπορεί να συνδυάσει το ρεαλιστικό σχέδιο εφαρμογής μιας πολιτικής με το πολιτικό οραματικό πλαίσιο αλλαγής της χώρας.
Ξέρουμε όμως και από τα προηγούμενα χρόνια ότι η μάχη στην πολιτική και στην κοινωνία είναι πιο σύνθετη από την απλή σύγκριση των προσώπων. Για να υπάρξουν πολιτική αλλαγή και αλλαγή πολιτικής χρειάζονται πολλά περισσότερα, χρειάζεται ισχυρή συλλογικότητα που να παρεμβαίνει στις εξελίξεις, χρειάζεται σαφές και αναλυτικό πρόγραμμα σε κάθε ζήτημα, χρειάζεται να δημιουργηθεί ένα ευρύτερο κοινωνικό και πολιτικό ρεύμα αλλαγής.
Με ποιο πρόταγμα-αφήγημα θα απευθυνθείτε στην ελληνική κοινωνία;
Χρειαζόμαστε μια νέα κοινωνική συμφωνία. Η εμπειρία των τελευταίων ετών απέδειξε ότι το λεγόμενο «επιτελικό κράτος» δεν μπορεί να σημαίνει τα πάντα στο Μέγαρο Μαξίμου. Η Ελλάδα χρειάζεται αποκέντρωση, ισχυρή αυτοδιοίκηση, αποτελεσματικές δημόσιες υπηρεσίες και θεσμούς που λειτουργούν με διαφάνεια και λογοδοσία.
Η πρόκληση για την Αριστερά και την Κεντροαριστερά είναι αν θα οικοδομήσουμε μια χώρα με περισσότερη δικαιοσύνη, δημοκρατία και ευκαιρίες για όλους, να συγκρουστούμε με τις ανισότητες και τις πολιτικές που δημιουργούν κοινωνικό αποκλεισμό. Αυτό είναι το αφήγημα που μπορεί να ξανασυνδέσει την προοδευτική πολιτική με την κοινωνική πλειοψηφία.
Με την κοινοβουλευτική σας και γενικότερα την πολλών χρόνων πολιτική σας εμπειρία, ποια σφάλματα πιστεύετε ότι έγιναν στην περίοδο διακυβέρνησης 2015-2019; Πώς θα προσεγγίσετε τις λαϊκές τάξεις που δυσαρεστήσατε και απομακρύνθηκαν από την κάλπη σας;
Δεν υπάρχει σοβαρή πολιτική παράταξη που να μην κάνει αυτοκριτική. Και δεν υπάρχει σοβαρή αυτοκριτική που να γίνεται με όρους αυτομαστιγώματος. Η περίοδος 2015-2019 ήταν μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδος. Παραλάβαμε μια χώρα χρεοκοπημένη, με τεράστιους κοινωνικούς περιορισμούς, και οδηγηθήκαμε σε δύσκολες επιλογές. Καταφέραμε, όμως, να βγάλουμε τη χώρα από τα μνημόνια και να λύσουμε ένα σημαντικό ζήτημα για την εξωτερική πολιτική της χώρας ειρηνικά με τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Υπήρξαν όμως και λάθη. Υπήρξαν επιλογές που δεν εξηγήθηκαν επαρκώς στην κοινωνία, υπήρξαν καθυστερήσεις, υπήρξαν στιγμές που χάσαμε την επαφή με ανθρώπους που αποτελούσαν παραδοσιακά τη βάση της Αριστεράς και υπήρξαν συμπεριφορές που δημιούργησαν αποστάσεις. Δεν πρέπει να φοβόμαστε να τα πούμε αυτά.
Αλλά η μεγαλύτερη παγίδα θα ήταν να πιστέψουμε ότι ο κόσμος που απομακρύνθηκε από εμάς το 2019 ή το 2023 περιμένει από εμάς να του ζητήσουμε απλώς συγγνώμη για το παρελθόν. Περιμένει να δει αν έχουμε καταλάβει τις ανάγκες του σήμερα.
Η συνεργασία σας με τον Χάρη Δούκα αποτελεί πετυχημένο παράδειγμα συνεργασιών. Θα μπορούσε να μεταφερθεί και στην κεντρική πολιτική;
Η εμπειρία της Αθήνας απέδειξε και αποδεικνύει κάτι πολύ σημαντικό: Όταν υπάρχουν κοινός στόχος, προγραμματική συμφωνία και αμοιβαίος σεβασμός, οι συνεργασίες μπορούν να είναι αποτελεσματικές. Η συνεργασία μας δεν ήταν συνεργασία ισορροπιών κορυφής, ήταν και είναι συνεργασία και συναντίληψη που στηρίχθηκε σε συγκεκριμένες προτάσεις για την πόλη και στην ανάγκη αυτοδιοικητικής αλλαγής και αλλαγής περιεχομένου διοίκησης.
