Η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης για τον επόμενο χειμώνα βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις, καθώς τα ποσοστά πλήρωσης των αποθηκών φυσικού αερίου παραμένουν στο 29,55%, ενώ πέρσι την ίδια περίοδο είχαν φθάσει το 35,80%.
Αυτή η σημαντική πτώση δημιουργεί ανησυχία, καθώς οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα περίπλοκες λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας, συμπεριλαμβανομένων των συνεπειών του πολέμου στον Περσικό και των ζημιών σε κρίσιμες υποδομές.
Ζωτικής σημασίας ο «Κάθετος Διάδρομος»
Ειδικότερα, η ανάγκη ανάπτυξης μιας πολυδιάστατης στρατηγικής για την ασφάλεια του εφοδιασμού είναι πιο επιτακτική από ποτέ. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Alpha Bank, η διαφοροποίηση των διαδρομών εφοδιασμού έχει καταστεί επιτακτική. Ο «Κάθετος Διάδρομος» και η κατασκευή νέων αγωγών για τη μεταφορά αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου από περιοχές όπως η Σαουδική Αραβία μέσω Ιορδανίας και Συρίας, καθώς και η ενίσχυση της ροής από την Κασπία, είναι ζωτικής σημασίας. Για χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, αυτό σημαίνει την αξιοποίηση της παραγωγικής ικανότητας στη Βόρεια Θάλασσα.
Η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση υπογραμμίζει τους κινδύνους που προκύπτουν από την εξάρτηση από εισαγωγές, ειδικά όταν υπάρχουν σημεία συμφόρησης. Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να στραφούν σε στρατηγικές μείωσης της έκθεσης στις ασταθείς διεθνείς τιμές φυσικού αερίου, μειώνοντας παράλληλα την ενεργειακή εξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες.
Η μείωση των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια
Για την άμεση ανακούφιση, είναι επιτακτική η εφαρμογή προσωρινών μέτρων που θα στηρίζουν τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως η οικονομική ενίσχυση. Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να ληφθούν μέτρα που θα στοχεύουν στη διαρθρωτική μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου. Για παράδειγμα, η μείωση των φόρων στην ηλεκτρική ενέργεια μπορεί να συμβάλει στη μείωση των λογαριασμών των νοικοκυριών και στη διευκόλυνση της υιοθέτησης ηλεκτρικών τεχνολογιών, όπως αντλίες θερμότητας και ηλεκτρικά οχήματα. Αυτές οι κινήσεις θα μπορούσαν να ενισχύσουν τη στήριξη για τη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου.
Ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας προσφέρει επίσης ευελιξία, καθώς οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα διαθέτουν σημαντική αχρησιμοποίητη παραγωγική ικανότητα. Το 2024, οι σταθμοί αυτοί της ΕΕ θα μπορούσαν να προσφέρουν 568 TWh εάν αξιοποιηθούν, μειώνοντας έτσι την εξάρτηση από το φυσικό αέριο.
Ενίσχυση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πυρηνική ενέργεια
Στον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, είναι απαραίτητη η ενίσχυση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πυρηνική ενέργεια. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ευρώπη θα χρειαστεί 660 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως για επενδύσεις καθαρής ενέργειας έως το 2030, συμπεριλαμβανομένων των μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων.
Από το 2022, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιταχύνει την υλοποίηση επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με το ποσοστό τους στην ηλεκτροπαραγωγή να αναμένεται να φτάσει το 48% το 2025. Η πυρηνική ενέργεια αναμένεται να καλύψει το 23% της ζήτησης, συγκριτικά με 39% και 22% αντίστοιχα το 2022. Συνολικά, η ηλιακή και αιολική ενέργεια αναμένεται να αντιπροσωπεύουν το 30% της παραγωγής μέχρι το 2025, ξεπερνώντας για πρώτη φορά τα ορυκτά καύσιμα.
