Σε καθεστώς διαρκούς επαναξιολόγησης έχει περάσει η παρουσία της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ), με την Αθήνα να εξετάζει πλέον σε μηνιαία βάση την παραμονή της ελληνικής Πυροβολαρχίας Patriot στο Γιανμπού, αντί της ετήσιας παράτασης που ίσχυε μέχρι πρότινος.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η αλλαγή αυτή δεν αποτελεί αντίδραση της τελευταίας στιγμής. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, αξιολογώντας ήδη από τους προηγούμενους μήνες τη ραγδαία μεταβολή του γεωπολιτικού και επιχειρησιακού περιβάλλοντος στη Μέση Ανατολή, είχε επισημάνει την ανάγκη η συγκεκριμένη αποστολή να μην ανανεώνεται πλέον με μακροχρόνιο ορίζοντα, αλλά να εξετάζεται μήνα με τον μήνα.
Η θέση αυτή φέρεται να διατυπώθηκε τον περασμένο Μάρτιο, σε συνεννόηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και το υπουργείο Εξωτερικών, με το ελληνικό αίτημα να μεταφέρεται αρμοδίως στο Ριάντ.
Στόχος ήταν η Αθήνα να διατηρεί τη δυνατότητα άμεσης προσαρμογής της στάσης της, ανάλογα με τις εξελίξεις στην περιοχή αλλά και τις ανάγκες της εθνικής άμυνας.
Από την ετήσια παράταση στην απόφαση μήνα με τον μήνα
Η συγκεκριμένη επιλογή αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το βάρος των δραματικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και της συνεχούς αναδιάταξης συμμαχιών και ισορροπιών στην ευρύτερη περιοχή.
Η ελληνική Πυροβολαρχία Patriot βρίσκεται αναπτυγμένη στο Γιανμπού της Ερυθράς Θάλασσας και έχει αναλάβει την προστασία κρίσιμων σαουδαραβικών υποδομών.
Πρόκειται για περιοχή ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας, καθώς εκεί καταλήγει ο αγωγός Ανατολής–Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, ενώ λειτουργούν σημαντικές πετρελαϊκές και διυλιστηριακές εγκαταστάσεις.
Η αξία της ελληνικής παρουσίας αποδείχθηκε μάλιστα στην πράξη, καθώς η ΕΛΔΥΣΑ έχει κληθεί να αντιμετωπίσει πραγματικές απειλές, με την ελληνική Πυροβολαρχία να αποτελεί ενεργό τμήμα της αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής προστασίας της περιοχής.
Οι νέες ισορροπίες προβληματίζουν την Αθήνα
Το ζήτημα αποκτά πλέον και διαφορετική γεωπολιτική διάσταση μετά τις τελευταίες κινήσεις στην περιοχή και ιδιαίτερα την αμυντική προσέγγιση Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν.
Για την Αθήνα, οι νέες ισορροπίες δημιουργούν δεδομένα που δεν μπορούν να αγνοηθούν.
Η Ελλάδα έχει επενδύσει σημαντικό διπλωματικό και στρατηγικό κεφάλαιο τα τελευταία χρόνια στην εμβάθυνση των σχέσεών της με το Ριάντ, με την αποστολή των Patriot να αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα δείγματα αυτής της συνεργασίας.
Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία αποτελεί κρίσιμο κρίκο ευρύτερων ελληνικών σχεδιασμών, μεταξύ των οποίων και ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης (IMEC).
Υπό αυτά τα δεδομένα, η επιλογή Δένδια για μηνιαία και όχι ετήσια επαναξιολόγηση της ΕΛΔΥΣΑ αποκτά ακόμη μεγαλύτερο βάρος.
Η Αθήνα δεν δεσμεύεται πλέον για έναν ολόκληρο χρόνο, αλλά διατηρεί ανοιχτή τη δυνατότητα να επανεξετάζει συνεχώς εάν η παρουσία μιας κρίσιμης ελληνικής αντιαεροπορικής μονάδας, χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την Ελλάδα, εξακολουθεί να εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα και τις επιχειρησιακές προτεραιότητες των Ενόπλων Δυνάμεων.
