Ένας από τους πιο ανατριχιαστικούς ισχυρισμούς που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο λέει ότι ο μέσος άνθρωπος συναντά 36 δολοφόνους κατά τη διάρκεια της ζωής του χωρίς φυσικά να γνωρίζει ποιοι είναι.
Η πληροφορία ακούγεται εντυπωσιακή και έχει αναπαραχθεί χιλιάδες φορές στα κοινωνικά δίκτυα. Υπάρχει όμως ένα σημαντικό πρόβλημα: δεν συνοδεύεται από κάποια αξιόπιστη επιστημονική μελέτη, φυσικά δεν είναι και κάτι το οποίο μπορεί να αμφισβητηθεί.
Από πού προέκυψε ο αριθμός 36;
Δεν υπάρχει κάποια επίσημη έρευνα που να παρακολούθησε πόσους δολοφόνους συναντά ένας άνθρωπος στη ζωή του. Ο αριθμός 36 φαίνεται να αποτελεί έναν πρόχειρο διαδικτυακό υπολογισμό, βασισμένο στον αριθμό των καταδικασμένων δραστών και των ανθρώπων με τους οποίους διασταυρωνόμαστε καθημερινά.
Παρόμοιες αναρτήσεις αναφέρουν άλλοτε 16, άλλοτε 25 και άλλοτε 36 δολοφόνους. Αυτή η ασυμφωνία αποτελεί ακόμη μία ένδειξη ότι δεν πρόκειται για επιβεβαιωμένο στατιστικό στοιχείο.
Γιατί δεν μπορούμε να το υπολογίσουμε;
Για να βρεθεί ένας αξιόπιστος αριθμός, θα έπρεπε να γνωρίζουμε:
- πόσους διαφορετικούς ανθρώπους συναντά ο καθένας μας,
- πόσοι δράστες ανθρωποκτονιών ζουν ελεύθεροι,
- σε ποιες περιοχές κινούνται,
- τι ακριβώς σημαίνει «συναντώ» κάποιον,
- και πόσες ανθρωποκτονίες παραμένουν ανεξιχνίαστες.
Επιπλέον, οι πιθανότητες διαφέρουν δραματικά ανάλογα με τη χώρα, την πόλη, το επάγγελμα και τον κοινωνικό κύκλο ενός ανθρώπου. Ένας αστυνομικός, ένας σωφρονιστικός υπάλληλος ή ένας δικηγόρος ποινικών υποθέσεων είναι πιθανό να γνωρίσει περισσότερους δράστες από τον μέσο πολίτη.
Δολοφόνος δεν σημαίνει κατά συρροή δολοφόνος
Στις σχετικές αναρτήσεις συγχέονται συχνά δύο διαφορετικές έννοιες. Δολοφόνος μπορεί να είναι οποιοσδήποτε έχει διαπράξει ανθρωποκτονία, συνήθως σε ένα συγκεκριμένο προσωπικό ή εγκληματικό πλαίσιο. Κατά συρροή δολοφόνος είναι κάποιος που έχει σκοτώσει επανειλημμένα, σε ξεχωριστά περιστατικά.
Οι κατά συρροή δολοφόνοι είναι εξαιρετικά σπάνιοι. Επομένως, η ιδέα ότι συναντάμε δεκάδες από αυτούς στη ζωή μας είναι ακόμη πιο απίθανη.
Ποια είναι τελικά η αλήθεια;
Είναι πιθανό κάποιος να έχει διασταυρωθεί, να έχει γνωριστεί ή ακόμα και να έχει ερωτευτεί, χωρίς να το γνωρίζει, με έναν άνθρωπο που έχει σκοτώσει ή πρόκειται να σκοτώσει. Δεν υπάρχει όμως τρόπος να πούμε ότι αυτό συμβαίνει ακριβώς 36 φορές.
Ο συγκεκριμένος αριθμός είναι περισσότερο ένας σκοτεινός διαδικτυακός μύθος παρά επιστημονικό δεδομένο. Η αλήθεια είναι λιγότερο θεαματική αλλά πιο έντιμη: δεν γνωρίζουμε πόσους δολοφόνους συναντάμε στη ζωή μας και ο αριθμός, εάν δεν είναι μηδενικός, διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.
