Η Άγκυρα τραβά ξανά το σχοινί στα ελληνοτουρκικά και αυτή τη φορά περνά από τις αμφισβητήσεις στις ευθείες προειδοποιήσεις. Απειλεί ότι δεν θα επιτρέψει την πόντιση του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου χωρίς τη δική της άδεια, επιχειρώντας ουσιαστικά να επιβάλει τουρκικό «βέτο» σε ένα στρατηγικό ευρωπαϊκό έργο και να μετατρέψει τις μονομερείς διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο σε τετελεσμένο επί του πεδίου.
Ασφαλώς και δεν σταματά εκεί. Την ίδια ώρα που εμφανίζεται διεθνώς ως δύναμη που επιδιώκει τον διάλογο και την αποκλιμάκωση, η Τουρκία συντηρεί με τις δηλώσεις της την ένταση με την Αθήνα, βάζοντας αυτή τη φορά στο στόχαστρο ακόμη και την παρουσία ελληνικών F-16 στην παρέλαση για την επέτειο ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η νέα παρέμβαση του τουρκικού υπουργείου Άμυνας έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά τοποθετήσεων των τελευταίων εβδομάδων για το Great Sea Interconnector, με την Άγκυρα να σκληραίνει τη στάση της όσο πλησιάζει η στιγμή επιστροφής των πλοίων στην περιοχή για τις εργασίες.
Απαρατήρητη φυσικά, δεν μπορεί να περάσει και η κίνηση της Άγκυρας να στείλει ξανά το Oruc Reis για έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο. Με Navtex που εξέδωσε στέλνει το πλο΄πιο που συνδέθηκε με την ελληνοτουρκική κρίση το 2020 στην περιοχή μεταξύ Αττάλειας και Μερσίνης, έως τη θαλάσσια περιοχή νοτίως των Κατεχόμενων της Κύπρου.
«Χωρίς την άδειά μας δεν περνά»
Το μήνυμα που εκπέμπει αυτή τη φορά το τουρκικό υπουργείο Άμυνας είναι κάτι περισσότερο από σαφές.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι οποιαδήποτε εγκατάσταση καλωδίων ή αγωγών, αλλά και ερευνητική δραστηριότητα σε περιοχές τις οποίες η ίδια θεωρεί τμήμα της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, θα πρέπει να έχει προηγουμένως «συντονιστεί» με την Τουρκία.
Προχωρά, μάλιστα, ακόμη περισσότερο, δηλώνοντας ότι «δεν θα επιτρέψει καμία μη αδειοδοτημένη δραστηριότητα».
Πρακτικά, η Τουρκία επιχειρεί να εμφανιστεί ως η δύναμη που θα αποφασίζει εάν και υπό ποιους όρους μπορεί να προχωρήσει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου σε περιοχές όπου η ίδια προβάλλει θαλάσσιες διεκδικήσεις.
Η θέση της Αθήνας βρίσκεται στον αντίποδα. Ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει ότι, βάσει του διεθνούς δικαίου, τουρκική άδεια για το καλώδιο ούτε απαιτείται ούτε πρόκειται να ζητηθεί. Η ελληνική πλευρά διαχωρίζει επίσης την πόντιση υποθαλάσσιου καλωδίου από άλλες δραστηριότητες στην υφαλοκρηπίδα, ενώ το άρθρο 79 της UNCLOS αναγνωρίζει σε όλα τα κράτη δικαίωμα τοποθέτησης υποθαλάσσιων καλωδίων στην υφαλοκρηπίδα. Η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στην UNCLOS.
Στο στόχαστρο και τα ελληνικά F-16
Σαν να μην έφτανε το νέο μέτωπο γύρω από το GSI, η Άγκυρα επέλεξε να ανεβάσει τους τόνους και για την Κύπρο.
Το τουρκικό υπουργείο Άμυνας επιτέθηκε σε Αθήνα και Λευκωσία για τη στρατιωτική παρέλαση για την 66η επέτειο ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, χαρακτηρίζοντας «προβοκατόρικες» τις ενέργειες των δύο χωρών και υποστηρίζοντας ότι αυξάνουν την ένταση και πλήττουν το κλίμα σταθερότητας.
Στην πραγματικότητα, η Άγκυρα βάζει στο ίδιο κάδρο δύο διαφορετικά ζητήματα: από τη μία την ενεργειακή διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και από την άλλη την αμυντική συνεργασία Αθήνας – Λευκωσίας.
Η ώρα της αλήθειας στη θάλασσα
Η αντιπαράθεση για το καλώδιο, όμως, δεν θα κριθεί στις ανακοινώσεις.
Θα κριθεί όταν τα πλοία επιστρέψουν για να συνεχίσουν τις έρευνες και τις εργασίες και η Άγκυρα κληθεί να δείξει εάν η σημερινή απειλητική ρητορική θα μετατραπεί σε κίνηση παρεμπόδισης επί του πεδίου.
Εκεί βρίσκεται και το πραγματικό διακύβευμα.
Διότι η Τουρκία δεν αμφισβητεί πλέον απλώς ένα ενεργειακό έργο. Επιχειρεί να κατοχυρώσει στην πράξη την αξίωση ότι καμία δραστηριότητα σε θαλάσσιες περιοχές που η ίδια διεκδικεί δεν μπορεί να πραγματοποιείται χωρίς προηγούμενη τουρκική συναίνεση.
