Το εγκεφαλικό ανεύρυσμα είναι μια μικρή, τοπική διόγκωση σε κάποιο αγγείο του εγκεφάλου. Μπορεί να παραμένει «σιωπηλό» για πολλά χρόνια, χωρίς να προκαλεί κανένα σύμπτωμα. Το πρόβλημα ξεκινά όταν το τοίχωμα του αγγείου εξασθενήσει και το ανεύρυσμα ραγεί, προκαλώντας αιμορραγία που μπορεί να απειλήσει άμεσα τη ζωή.

Τα πιθανά προειδοποιητικά σημάδια

Παρότι συχνά δεν δίνει ενδείξεις, σε ορισμένες περιπτώσεις το σώμα στέλνει μικρά «καμπανάκια». Ένας πονοκέφαλος διαφορετικός από τους συνηθισμένους, μια αίσθηση πίεσης πίσω από το μάτι ή αλλαγές στην όραση – όπως θολούρα ή διπλή εικόνα – μπορεί να οφείλονται στην πίεση που ασκεί το ανεύρυσμα σε γειτονικούς ιστούς.

Κάποιοι αναφέρουν επίσης μούδιασμα στο πρόσωπο ή δυσκολία στη συγκέντρωση και την ομιλία. Τα συμπτώματα αυτά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει ανεύρυσμα, αλλά χρειάζονται αξιολόγηση από ειδικό.

Υπάρχει όμως ένα σύμπτωμα που θεωρείται «κόκκινη σημαία»: ένας ξαφνικός, εξαιρετικά έντονος πονοκέφαλος, συχνά ο πιο δυνατός που έχει βιώσει κάποιος. Σε τέτοια περίπτωση απαιτείται άμεση μετάβαση στο νοσοκομείο.

Παράγοντες κινδύνου και πρόληψη

Ορισμένοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης ανευρύσματος: η υψηλή αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα και η κληρονομικότητα είναι από τους σημαντικότερους. Η πάθηση εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες μετά τα 40, χωρίς αυτό να αποκλείει άλλες ηλικίες.

Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στη ρύθμιση της πίεσης, στη διακοπή του καπνίσματος και σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής. Σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό, οι γιατροί μπορεί να προτείνουν προληπτικές απεικονιστικές εξετάσεις. Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την εφαρμογή σύγχρονων θεραπειών που μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών.

Πώς ταξινομούνται τα ανευρύσματα

Τα εγκεφαλικά ανευρύσματα διακρίνονται ανάλογα με το σχήμα, το μέγεθος και τη θέση τους. Το πιο συχνό είναι το σακοειδές ανεύρυσμα, όπου δημιουργείται μια μικρή «φούσκα» στο τοίχωμα του αγγείου – και είναι αυτό που ευθύνεται για τις περισσότερες ρήξεις.

Υπάρχουν επίσης τα ατρακτοειδή, όπου διαστέλλεται μεγαλύτερο τμήμα του αγγείου, και τα πιο σπάνια διαχωριστικά, στα οποία το αίμα εισχωρεί ανάμεσα στα στρώματα του αγγειακού τοιχώματος.

Το μέγεθος παίζει καθοριστικό ρόλο: μικρά ανευρύσματα μπορεί να παρακολουθούνται, ενώ μεγαλύτερα θεωρούνται πιο επικίνδυνα. Η θέση τους επίσης είναι κρίσιμη, καθώς συχνά εμφανίζονται σε σημεία όπου τα αγγεία διακλαδίζονται και δέχονται μεγαλύτερη πίεση.