Ένα νέο είδος μπαομπάμπ εντόπισαν επιστήμονες στη Μαδαγασκάρη, αποδεικνύοντας για ακόμη μία φορά ότι ακόμη και γνωστά και χαρακτηριστικά φυτά μπορούν να κρύβουν άγνωστα μέχρι σήμερα βιολογικά μυστικά.

Το νέο είδος ονομάστηκε Adansonia bozy και εντοπίστηκε όταν οι ερευνητές διαπίστωσαν, μέσω γενετικών αναλύσεων, ότι δέντρα που έμοιαζαν σχεδόν πανομοιότυπα με ένα ήδη γνωστό είδος ανήκαν στην πραγματικότητα σε διαφορετική ομάδα.

Η ανακάλυψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα μπαομπάμπ αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά δέντρα της Μαδαγασκάρης και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στα οικοσυστήματα όπου αναπτύσσονται.

Τα εντυπωσιακά «ανάποδα δέντρα»

Τα μπαομπάμπ είναι γνωστά για την ιδιαίτερη εμφάνισή τους. Οι τεράστιοι κορμοί τους μπορούν να αποθηκεύουν σημαντικές ποσότητες νερού, ενώ τα κλαδιά τους δημιουργούν την εντύπωση ότι οι ρίζες βρίσκονται ψηλά στον αέρα.

Γι’ αυτό και συχνά αποκαλούνται «ανάποδα δέντρα».

Η ικανότητά τους να συγκρατούν νερό στους κορμούς τους αποτελεί σημαντικό μηχανισμό επιβίωσης σε περιόδους δύσκολων συνθηκών. Ορισμένα μπαομπάμπ μπορούν να ζήσουν για εκατοντάδες χρόνια, ενώ ορισμένα έχουν εκτιμηθεί ότι ξεπερνούν ακόμη και τα 1.000 χρόνια ζωής.

Παράλληλα, τα δέντρα αυτά αποτελούν σημαντικό κομμάτι των τοπικών οικοσυστημάτων, καθώς προσφέρουν τροφή και καταφύγιο σε διάφορα είδη ζώων. Οι νυχτερίδες και οι νυχτοπεταλούδες, μεταξύ άλλων, τρέφονται με το νέκταρ των λουλουδιών τους και συμβάλλουν στην επικονίασή τους.

Πώς εντοπίστηκε το νέο είδος μπαομπάμπ

Τα μπαομπάμπ απαντώνται σε τρεις περιοχές του πλανήτη. Η Μαδαγασκάρη φιλοξενεί έξι είδη, ενώ δύο ακόμη συναντώνται εκτός του νησιού: ένα στην ηπειρωτική Αφρική και ένα στη βορειοδυτική Αυστραλία.

Ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον ταξίδεψε στη Μαδαγασκάρη προκειμένου να μελετήσει το γένος των μπαομπάμπ, με ιδιαίτερη έμφαση στο είδος Adansonia za.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας συλλέχθηκαν γενετικά δείγματα από δέντρα στη βορειοδυτική περιοχή του νησιού.

Η ανάλυση των δειγμάτων αποκάλυψε κάτι που δεν μπορούσε να γίνει εύκολα αντιληπτό μόνο από την εξωτερική εμφάνιση των δέντρων: ορισμένα από αυτά, παρά τις έντονες μορφολογικές ομοιότητες, παρουσίαζαν σημαντικές γενετικές διαφορές.

Έτσι, οι επιστήμονες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για διαφορετικό είδος.

Adansonia bozy το όνομα του νέου είδους

Το νέο είδος πήρε την επιστημονική ονομασία Adansonia bozy.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Taxon, με επικεφαλής συγγραφέα τη Nisa Karimi.

«Είναι εντυπωσιακό ότι εξακολουθούμε να απαντάμε βασικά βιολογικά ερωτήματα σχετικά με τα μπαομπάμπ, όπως το πόσα είδη υπάρχουν πραγματικά», ανέφερε η Karimi.

Παρά την εξωτερική ομοιότητα του Adansonia bozy με το είδος στο οποίο είχε προηγουμένως ταξινομηθεί, τα γενετικά δεδομένα έδειξαν ότι το νέο είδος παρουσιάζει στενότερη συγγένεια με δύο άλλες ομάδες μπαομπάμπ που βρίσκονται στη βόρεια Μαδαγασκάρη.

Γιατί η ανακάλυψη έχει σημασία για την προστασία του

Η αναγνώριση του Adansonia bozy ως ξεχωριστού είδους δημιουργεί πλέον και νέα δεδομένα για την προστασία του.

Οι επιστήμονες δεν έχουν ακόμη πλήρη εικόνα για το μέγεθος και την κατάσταση του πληθυσμού του, καθώς το είδος αναγνωρίστηκε μόλις πρόσφατα. Υπάρχουν, ωστόσο, ενδείξεις ότι ενδέχεται να αντιμετωπίζει απειλές και να χρειάζεται μέτρα προστασίας.

Παράλληλα, η ανακάλυψη οδηγεί στην επανεκτίμηση και του πληθυσμού του Adansonia za, ο οποίος πιθανότατα είναι μικρότερος από τις προηγούμενες εκτιμήσεις.

Ένα ακόμη ζήτημα αφορά το γεγονός ότι το νέο είδος δεν διαθέτει ακόμη το ίδιο επίπεδο θεσμικής προστασίας και χρηματοδότησης που απαιτείται για την αποτελεσματική διατήρησή του.

«Δεν μπορείς να προστατεύσεις κάτι αν δεν γνωρίζεις πώς να το περιγράψεις και να το ονομάσεις και πώς συνδέεται με τα υπόλοιπα είδη στο ίδιο τοπίο», σημείωσε η Karimi.

Η ανακάλυψη του Adansonia bozy δείχνει, επομένως, ότι η μελέτη της γενετικής μπορεί να αποκαλύψει διαφορές που δεν είναι εμφανείς με γυμνό μάτι και να αλλάξει όσα γνωρίζουμε για την ποικιλότητα ακόμη και εμβληματικών ειδών.